الفيض الكاشاني
فهرست مطالب 16
أصول المعارف
صور بر مواد بدون حصول تدريجي محال است وبنا بر مبناى شيخ وديگران لازم آيد كه هنگام حصول صورت در مادة ، جسم به كلى معدوم واز كتم عدم دوباره موجود شود وتقرير آنكه اين معنا با قول حكما كه هر حادثى بايد مسبوق الوجود بامكان استعدادي باشد منافاة دارد ص 193 ، 194 ، 195 تا 198 ، 199 ، 200 . در بيان آنكه مادة وصورت بوجودي واحد موجودند وحصول صور از ناحيهء تكامل تدريجي مواد است ونقل كلام حكيم دانا آقا على مدرس از بدائع الحكم در بيان آنكه هيولا در حال فصل ووصل باقي نمىماند وتقرير آنكه صورت مطلقه بانضمام مجرد قدسي داراى وحدت اعتباري است ونشايد كه علت واحد شخصي شوند ص 201 ، 202 ، 203 ، 204 . دفع اشكال آقا على حكيم بر ملا صدرا وتقرير بيان أستاذنا الحكيم المتألّه آقا ميرزا أبو الحسن قزوينى « قدّس سرّه » در بيان اتحاد بين مادة وصورت ، وقوه وفعليت وتحقيق آنكه هيولا ومادة از جملهء اشياى مضاف وداراى اضافه نمىباشد ، اضافهء جوهر متعد ، بصور وفعليّات از باب مضاف نيست ومادة مطلقا از فعليّت جدا نيفتد ص 205 ، 206 ، 207 ، 208 ، 209 ، 210 . نقل كلام مير صدر در اتحاد مادة وصورت وبيان ما قيل إن تشخّص الحركة انّما يكون بالموضوع ونقل حاشيهء أستاذ متأله بر بدائع در باب حركت وتشخّص آن واثبات وحدت در مراتب حركت جوهري نظير وحدت واتصال واقع بين حقايق خارجي در قوس نزولى ص 211 ، 212 ، 213 ، 214 ، 217 . بيان لزوم مناسبت بين علت مبدأ وجود معلول ، ومعلول مفاض از علت وتحقيق آنكه وجود در مقام تنزّلات از مقام اطلاق خارج ميشود تا به مرتبهيى ميرسد كه از نهايت انحطاط ، قوة الوجود ومتصل بعدم ميشود وبيان احكام خاص وجود در حركت جوهر وحالات مخصوص ماهيّات وبيان آنكه حركت در أصل وجود است در صعود واشتداد در مراتب وجودي واحد واقع ميشود ، لذا موضوع باقي وبوجهي ثابت ومراتب اشتدادى متصل واحد است وحدود حاصل از حركت مضمّن